YAPAY ZEKA TABANLI GÜVENLİĞİN CİNSİYET BOYUTLARI
Anahtar Kelimeler:
Yapay Zeka Güvenliği- Cinsiyet Önyargısı- Feminist Uluslararası İlişkiler Teorisi- Siber Güvenlik- GözetimÖzet
Bu bölüm, yapay zekâ tabanlı güvenlik sistemlerinin cinsiyet ve güç üzerindeki etkilerinin eleştirel bir analizini sunmaktadır. Sözde tarafsız teknolojilerin aslında önceki önyargıları taşıdığını ve güçlendirdiğini belirtmektedir. Dünyanın her yerinde yapay zekâ ulusal savunmada ve iç gözetimde kullanılmaktadır, ancak geliştiricilerin değerlerinin ve kör noktalarının bir yansıması olmaya devam etmektedir. Algoritmalar ve politikalar, güvenlik alanında oldukça militarize ve devlet odaklı olma eğilimindedir ve kadınların ve marjinalleştirilmiş nüfusların günlük ihtiyaçlarını göz ardı etmektedir. Mevcut sistemlerin genellikle "kimin güvenliği tehlikede?" veya "en savunmasız grupların güvenliği sağlanıyor mu?" sorularını sormadığını göstermek için feminist uluslararası ilişkiler teorisini ve yapay zekâ ve siber güvenlik üzerine yeni çalışmaları entegre ediyoruz. Örneğin, yüz tanıma teknolojisi kadınlar ve koyu tenli bireylerde çok daha az etkilidir. Kadınlar, çevrimiçi taciz ve kişisel bilgilerin ifşa edilmesinin orantısız bir şekilde kurbanıdır. Kadın sığınma evlerindeki CCTV gibi koruyucu önlemler bile sıklıkla gözetimin kötüye kullanıldığı yeni yollar haline gelmektedir. Küresel Güney, özellikle cinsiyete dayalı dijital eşitsizlikler ve ithal edilen, tek tip ("herkese uyan tek beden") siber politikalar nedeniyle bu sorundan etkilenmektedir; bu politikalar, çevrimdışı dünyadaki temel gerçek eşitsizlikleri daha da kötüleştirmektedir. Kesişimsel feminist bir bakış açısıyla, "güvenliğin" kontrol yerine güçlendirme olarak yeniden tanımlanması gerektiğini savunuyoruz. Ortaklaşa oluşturulan politikalar, yapay zeka ve siber yönetişime kapsayıcılık, saygınlık, şeffaflık ve hesap verebilirliği entegre etmelidir. Pratik ilkeler arasında cinsiyet duyarlı tehdit modelleri, çeşitli karar alma ekipleri, Güney-Güney işbirliği ve proaktif dijital kapsayıcılık yer almaktadır. Feminist yaklaşımların güvenliği zayıflatmadığı, aksine sistemleri daha adil, insancıl ve tarihsel olarak risk altında olanların ihtiyaçlarına karşı daha dirençli hale getirerek güçlendirdiği sonucuna varıyoruz.
Referanslar
Association for Progressive Communications. (2020). Technology-facilitated gender-based violence: Making rights and realities visible. Association for Progressive Communications.
Barocas, S., & Selbst, A. D. (2016). Big data's disparate impact. California Law Review, 104(3), 671–732.
Benjamin, R. (2019). Race after technology: Abolitionist tools for the new Jim code. Polity Press.
Bolukbasi, T., Chang, K.-W., Zou, J. Y., Saligrama, V., & Kalai, A. T. (2016). Man is to computer programmer as woman is to homemaker? Debiasing word embeddings. In D. D. Lee, M. Sugiyama, U. Luxburg, I. Guyon, & R. Garnett (Eds.), Advances in Neural Information Processing Systems (Vol. 29). Curran Associates.
Brown, D., & Pytlak, A. (2020). Why gender matters in international cyber security. Women's International League for Peace and Freedom & Association for Progressive Communications.
Buolamwini, J., & Gebru, T. (2018). Gender shades: Intersectional accuracy disparities in commercial gender classification. In Proceedings of Machine Learning Research (Vol. 81, pp. 77–91).
Cockburn, C. (2004). The continuum of violence: A gender perspective on war and peace. Women's Studies International Forum, 27(1), 24–29.
Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory and antiracist politics. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), 139–167.
Crawford, K. (2021). Atlas of AI: Power, politics, and the planetary costs of artificial intelligence. Yale University Press.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). Sage.
Enloe, C. (2014). Bananas, beaches and bases: Making feminist sense of international politics (2nd ed.). University of California Press.
Eubanks, V. (2018). Automating inequality: How high-tech tools profile, police, and punish the poor. St. Martin's Press.
European Commission. (2024). Regulation (EU) 2024/1689 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act). Publications Office of the European Union.
Ferl, A.-K., & Perras, C. (2024). Beyond the code: Unveiling gender dynamics in AI and cybersecurity for international security (PRIF Spotlight No. 2/2024). Peace Research Institute Frankfurt.
GSMA. (2024). The mobile gender gap report 2024. GSMA.
Hudson, H. (2005). 'Doing' security as though humans matter: A feminist perspective on gender and the politics of human security. Security Dialogue, 36(2), 155–174.
International Telecommunication Union. (2023). Facts and figures 2023. International Telecommunication Union.
ISC². (2023). 2023 cybersecurity workforce study. ISC².
National Institute of Standards and Technology. (2023). Artificial intelligence risk management framework (AI RMF 1.0) (NIST AI 100-1). U.S. Department of Commerce.
Noble, S. U. (2018). Algorithms of oppression: How search engines reinforce racism. New York University Press.
Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. (2022). The right to privacy in the digital age. United Nations.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). OECD principles on artificial intelligence. OECD Publishing.
Privacy International. (2021). Safe cities or surveillance cities? The impact of surveillance technologies on women and marginalized communities. Privacy International.
Richardson, R., Schultz, J., & Crawford, K. (2019). Dirty data, bad predictions: How civil rights violations impact police data, predictive policing systems, and justice. New York University Law Review Online, 94, 192–233.
Scharre, P. (2018). Army of none: Autonomous weapons and the future of war. W. W. Norton.
Sjoberg, L. (Ed.). (2010). Gender and international security: Feminist perspectives. Routledge.
Thompson, L., & Clement, R. (2019). Defining feminist foreign policy. International Center for Research on Women.
United Nations Conference on Trade and Development. (2023). Digital economy report 2023. United Nations.
United Nations Development Programme. (1994). Human development report 1994: New dimensions of human security. Oxford University Press.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2021). Recommendation on the ethics of artificial intelligence. UNESCO.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2024). Challenging systematic prejudices: An investigation into bias against women and girls in large language models. UNESCO.
United Nations High Commissioner for Refugees. (2022). Global trends: Forced displacement in 2022. UNHCR.
United Nations Institute for Disarmament Research. (2023). Gender perspectives in international cyber policy. UNIDIR.
United Nations Security Council. (2000). Resolution 1325 (2000): Women, peace and security. United Nations.
UN Women. (2023). Technology-facilitated violence against women: Global perspectives and policy responses. UN Women.
World Bank. (2023). World development report 2023: Migrants, refugees, and societies. World Bank.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıtır.
